مقدمه
سرقفلی، به عنوان حق کسب و پیشه یا همان سرقفلی، یکی از داراییهای ارزشمند در روابط تجاری و اقتصادی محسوب میشود. نقل و انتقال این حق، چه به صورت خرید و فروش، چه اجاره و چه صلح، همواره با پیچیدگیهای حقوقی همراه بوده است. در مواردی که طرفین بر سر انتقال سرقفلی به توافق میرسند اما یکی از آنها از تنظیم سند رسمی انتقال خودداری میکند، راهحل قانونی، اقامه دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی است. این مقاله به بررسی جامع این دعوا، شرایط، مدارک و رویههای قانونی آن میپردازد. دریافت مشاوره حقوقی تخصصی در این زمینه میتواند شما را در طی کردن این مسیر یاری رساند.
سرقفلی چیست و صلح سرقفلی چگونه صورت میگیرد؟
سرقفلی حقی است که به تبعیت از حق مالکیت عین مستاجره، به مستاجر تعلق میگیرد و ناشی از اعتبار و شهرت شغلی، موقعیت مکانی مناسب و روابط با مشتریان است. مطابق قوانین حاکم بر روابط موجر و مستاجر، به خصوص قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۷۶، سرقفلی دارای ارزش مالی بوده و قابل نقل و انتقال است.
صلح سرقفلی به معنای انتقال قطعی و بدون عوض (یا با عوضی ناچیز) حق سرقفلی از سوی انتقالدهنده (مصالح) به انتقالگیرنده (مُتصالح) است. این نوع انتقال، در صورتی که مطابق مقررات صورت گیرد، میتواند راهی برای انتقال حق کسب و پیشه باشد.
شرایط اقامه دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی
برای موفقیت در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی، رعایت شرایطی الزامی است:
- وجود توافق قطعی: باید اثبات شود که طرفین در خصوص صلح سرقفلی به توافق نهایی رسیدهاند. این توافق میتواند به صورت کتبی (قرارداد صلح) یا حتی شفاهی و با اقرار طرفین باشد، اما وجود دلیل کتبی شانس موفقیت را افزایش میدهد.
- مالکیت قانونی سرقفلی: انتقالدهنده باید به طور قانونی مالک سرقفلی مورد نظر باشد و حق انتقال آن را داشته باشد.
- عدم وجود مانع قانونی: نباید هیچگونه منع قانونی یا شرط ضمن عقد (مانند شرط عدم انتقال) مانع از تنظیم سند رسمی شود.
- احراز وقوع صلح: دادگاه باید وقوع عقد صلح را احراز نماید.
مدارک مورد نیاز برای طرح دعوا
برای اقامه این دعوا، ارائه مدارک زیر ضروری است:
- اثبات مالکیت سرقفلی: مانند قرارداد اجاره اولیه، رسید پرداخت اجارهبها، گواهی کسب و کار، و هرگونه سندی که نشاندهنده فعالیت شغلی در محل مورد نظر باشد.
- مستندات توافق صلح: در صورت وجود قرارداد صلح کتبی، ارائه اصل یا کپی برابر با اصل آن.
- مدارک هویتی خواهان و خوانده.
- پرونده مالیاتی یا مجوزهای شغلی (در صورت لزوم).
مراحل قانونی طرح دعوا
اقامه دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی، مستلزم طی کردن مراحل قانونی مشخصی است:
- مراجعه به وکیل پایه یک دادگستری: اولین و مهمترین گام، مشورت با یک وکیل پایه یک دادگستری است تا با بررسی دقیق وضعیت پرونده، شما را راهنمایی کند.
- تقدیم دادخواست: دادخواست با خواسته «الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی» به دادگاه صالح (معمولاً دادگاه محل وقوع ملک) تقدیم میشود.
- ابلاغ دادخواست و تعیین جلسه رسیدگی: دادگاه پس از وصول دادخواست، آن را به خوانده ابلاغ کرده و جلسهای را برای رسیدگی تعیین میکند.
- جلسه رسیدگی و ارائه دلایل: در جلسه رسیدگی، طرفین فرصت دارند تا دلایل و مدارک خود را ارائه دهند. وکیل شما با استناد به قوانین و مدارک موجود، خواسته شما را پیگیری خواهد کرد.
- صدور رأی دادگاه: پس از بررسی ادله طرفین، دادگاه در صورت احراز شرایط، حکم به الزام خوانده به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی صادر خواهد کرد.
- اجرای حکم: در صورت عدم اقدام خوانده به اجرای حکم، خواهان میتواند از طریق اجرای احکام دادگستری نسبت به اجرای حکم اقدام نماید. در برخی موارد، دادگاه میتواند نماینده خود را برای تنظیم سند رسمی معرفی کند.
تفاوت با سایر دعاوی
لازم به ذکر است که دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی با سایر دعاوی مانند الزام به تنظیم سند رسمی انتقال عین مستاجره یا مطالبه اجارهبها تفاوت دارد. تمرکز این دعوا بر روی انتقال حق سرقفلی به واسطه عقد صلح است.
نکات تکمیلی و حقوقی
- نکات مهم در تنظیم قرارداد صلح: حتی در صورت توافق شفاهی، تنظیم یک قرارداد کتبی صلح، ضمن مشخص کردن دقیق حقوق و تکالیف طرفین، از بروز اختلافات آتی جلوگیری میکند.
- مسئولیت بدهیها: در انتقال سرقفلی، بررسی وضعیت بدهیهای احتمالی مرتبط با محل کسب و کار اهمیت دارد. این موضوع میتواند به موضوعاتی چون معامله به قصد فرار از دین مرتبط شود.
- پیگیری حقوقی در صورت عدم حضور مستاجر: در شرایطی که مستاجر ملک را تخلیه کرده اما سرقفلی را منتقل نکرده باشد، ممکن است نیاز به پیگیری دعاوی مرتبط با تخلیه و یا حقوق مربوط به سرقفلی باشد.
- هزینههای دادرسی: طرح این دعوا مستلزم پرداخت هزینههای دادرسی است. در صورت عدم توانایی مالی، امکان طرح دعوای اعسار از هزینه دادرسی وجود دارد.
نتیجهگیری
دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی، ابزاری قانونی برای احقاق حق کسانی است که با توافق، حق سرقفلی خود را منتقل کردهاند اما طرف مقابل از تنظیم سند رسمی خودداری مینماید. پیچیدگیهای این دعاوی، لزوم ارائه مستندات دقیق و آشنایی با رویههای قضایی، اهمیت حضور یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص را دوچندان میسازد. در «زوج وکیل»، با بهرهگیری از تیم حقوقی مجرب، آماده ارائه راهنمایی و پیگیری پروندههای شما در این زمینه هستیم تا از حقوق قانونی شما به بهترین نحو محافظت شود.